KPRZP na XI Europejskim Kongresie Samorządów: Samorządy na pierwszej linii wsparcia psychicznego

Podczas XI Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach, który zgromadził ponad 3000 uczestników wokół przeszło 250 paneli i warsztatów, jedno przekonanie wybrzmiało ze szczególną mocą: w obliczu współczesnych wyzwań to właśnie samorządy stają się pierwszą linią reagowania. Wnioski te zdominowały panel „Zdrowie psychiczne w Europie – kryzys systemowy i rola samorządów”, którego organizację zainicjowano w odpowiedzi na palące potrzeby społeczne.

Rozmowa, stanowiąca jeden z kluczowych punktów kongresu, skupiła się na przekształceniu lokalnych struktur samorządowych w realne filary wsparcia psychicznego dla mieszkańców. Jak podkreślano w trakcie debaty, kryzys zdrowia psychicznego nie może czekać na powolne, odgórne decyzje centralne. Skuteczna odpowiedź musi wychodzić z poziomu lokalnego i opierać się na sprawdzonych rozwiązaniach systemowych, a nie jedynie na miękkich deklaracjach.

Skala problemu wymaga natychmiastowych, zintegrowanych działań. Przywołane podczas obrad dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Komisji Europejskiej jednoznacznie wskazują, że w następstwie pandemii COVID-19 odnotowano drastyczny wzrost zaburzeń depresyjnych i lękowych – od 25 do 50% w grupach najwyższego ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży, seniorów oraz pracowników usług publicznych. Zjawisko to przestało być wyzwaniem wyłącznie zdrowotnym, stając się istotnym problemem społecznym i ekonomicznym, prowadzącym do przeciążenia systemów ochrony zdrowia, rosnącej absencji chorobowej i spadku produktywności.

Uczestnicy panelu byli zgodni: to jednostki samorządu terytorialnego, dysponujące narzędziami z zakresu polityki społecznej, zdrowotnej i edukacyjnej, posiadają największy potencjał do budowania odporności psychicznej swoich społeczności. Dyskutowano m.in. o tym, jak wzmocnić ich rolę, usprawnić współpracę ponadnarodową oraz wdrożyć praktyki budujące bezpieczne środowisko wsparcia na poziomie każdej gminy i powiatu.

Obecność tematyki zdrowia psychicznego na tak prestiżowym wydarzeniu i merytoryczna dyskusja z samorządowcami z całej Europy to ważny krok w stronę włączania edukacji emocjonalnej i prewencji kryzysowej do głównych strategii lokalnych. Szerokie zaangażowanie słuchaczy oraz wymiana doświadczeń utwierdzają w przekonaniu, że wypracowane w Mikołajkach koncepcje mają szansę szybko przełożyć się na konkretne działania w polskich miastach i regionach.